Hepatit B ve C, karaciğer tümörü ve yetmezliğinde en önemli etkenlerdendir. Ülkemizde 2013 yılı verilerine göre; 2047 karaciğer hastası organ nakli olmak için beklemektedir. Birçok hasta ise bu bekleyiş sırasında hayatını kaybetmektedir.

Karaciğer hastalıkları ve karaciğer nakline dikkat çekmek amacıyla Türkiye’nin önde gelen Cerrah, Hepatolog ve Gastroenterologları 24 Mayıs 2014 Cumartesi The Ritz Carlton Hotel’de yapılan Karaciğer Nakli Mezuniyet Sonrası Eğitim Kursu’nda bir araya geldi. Organ Nakilleri Bilinçlendirme ve Geliştirme Derneği tarafından bu yıl ilki düzenlenen eğitim kursunda Türkiye’de organ bağışı ve sonuçları, karaciğer yetmezliğinin sebepleri, canlıdan ve kadavradan karaciğer nakilleri hakkında bilgiler verildi.

Dünya genelinde yaklaşık olarak 160 milyon kişide kronik Hepatit C hastalığı olduğunu belirten Organ Nakilleri Bilinçlendirme ve Geliştirme Derneği Başkanı Prof. Dr. Yalçın Polat Türkiye’de karaciğer naklinin durumu hakkında bilgiler verdi.

Türkiye’de en çok Hepatit B’ye bağlı karaciğer yetmezliği görülüyor

Ülkemizde de en çok Hepatit B’ye bağlı olarak gelişen karaciğer yetmezliği görülmektedir. Hepatit B’li hastaların %15’inde ileri evrelerde mutlaka tümör ya da yetmezlik olabilmektedir. Dünyadaki hepatit C olgularına ise; neredeyse her yıl 3-4 milyon yeni olgu eklenmektedir. Yılda 350 binden fazla kişi Hepatit C’nin sebebi ile hayatını kaybedebilmektedir.

Hepatit B’den korunmak için aşılanmak gerekir

Karaciğer tümörleri genel olarak halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, sarılık gibi durumlar ile ortaya çıkabilmektedir. Kendini iyi hissetmeyen, halsiz, kilo kaybı ve sarılığı olan bir hastada karaciğer ya da safra ile ilgili problemlerin varlığı araştırılmalıdır. Genellikle halsizlik yapan bir hastalıktır. Hepatit B ve C gibi hastalıkların aktif ya da kronik dönemlerinin olmasına bağlı olarak semptomlar ve şikayetler değişebilmektedir. Hepatit B’den korunmak için Hepatit B aşısı mutlaka yaptırılmalıdır.

 

Karaciğer naklinde zamanlama önemlidir

Hasta karaciğer yetmezliğinin son evresinde ise (Child C) karaciğer kesinlikle gereklidir. Hastanın tahlillerine göre belirlenen “MELD” skoru da nakil kararının verilmesini sağlar. Eğer; MELD skoru 15’in üzerindeyse hastaya karaciğer nakli gerektiğine karar verilmektedir. Ayrıca hastanın dekonpanse karaciğer yetmezliği varsa ve artık bu karaciğer yetmezliği kişinin bir takım sistematik bulgularına sebep oluyorsa karaciğer nakli gerekmektedir. Bu bulgular yemek borusunun etrafında varislerin oluşması, dalağın büyümesi ve karnında asit birikmesi gibi durumlar olabilmektedir.

Karaciğer yetmezliğinin en etkin tedavisi nakildir

Karaciğer yetmezliğinin son evresinde olan hastalar için nakil sayesinde uzun ve kaliteli bir yaşam sağlanır. Karaciğer, vücuttaki diğer bütün organlardan farklı olarak tekrar yenilenme ve büyüme özelliğine sahip olduğu için canlı vericiden karaciğer naklini mümkün kılmaktadır. Örneğin; tümör olgularında yapılan operasyonlar sonucu karaciğerin %70’i çıkarılmakta, kalan %30’luk kısım ise yaklaşık 2 ay gibi bir sürede kendini tamamlayıp eski boyutuna ulaşmaktadır. Bu gerçekleştirdiğimiz nakillerde hem alıcı hem de verici için geçerlidir. Alıcıdan verilen karaciğer ve vericiden alınan karaciğer bir süre sonra eski boyutuna ulaşmaktadır.